Yazarın Masasına Gelmeden Önce: Yazanların Kütüphanesi

Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek (haz.): Yazanların Kütüphanesi

Sahaftan alınan eski bir kitabın kenarında, solmuş mürekkeple çizilmiş bir satır bazen kitabın kendisinden daha çok merak uyandırır. Kim çizmiş, o satırda ne bulmuş, sonra kendisi ne yazmış? Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek’in editörlüğünü yaptığı Yazanların Kütüphanesi: Türk Edebiyatının Okuma Kültürü aynı merakı yazarlara çeviriyor. Bir yazar kitaplara ne zaman, hangi ihtiyaçla dönmüş, okuduklarından yazdıklarına ne geçmiş, bunun peşine düşüyor.

Kitap VakıfBank Kültür Yayınları’ndan çıktı. Sunuşa göre çalışma otuz bir yazıdan oluşuyor ve yazarlar doğum tarihlerine göre sıralanmış. Bu sıra bize okuma kültürünü tek bir kişinin alışkanlıklarına sıkıştırmadan, kuşaktan kuşağa izleme imkânı veriyor. Hazırlayan da seçkinin sınırlarını saklamıyor, seçimi belirleyen koşullar arasında kaynakların ve araştırmacıların bulunabilirliğini girişte açıkça sayıyor.

Bir Okuma Listesinden Fazlasına Doğru

İçindekiler, Şinasi ve Nigâr Hanım’dan Halide Edib’e, Nâzım Hikmet’e, Sait Faik’e, Yusuf Atılgan’a, Gülten Akın’a ve Tomris Uyar’a uzanan bir çerçeve çiziyor. Önizlemede bölümlerin kendisi yer almıyor. Başlıklar kitabın hangi kapıları araladığını gösteriyor, o kapılardan nereye çıkıldığını ise kitabın tamamı söyleyecek.

Bizi en çok çeken soru, kimin hangi kitabı sevdiğinden daha geniş. Bir yazarın kendi okurluğunu nasıl anlattığı, mektuplarında ve söyleşilerinde hangi eserleri andığı, kişisel kitaplığında hangi izlerin kaldığı da okuma kültürünün parçası. Bu gözle bakınca bir kitaplık, rafları sayılacak bir eşya olmaktan çıkıyor, bir yazarın hafızasına açılan bir oda gibi duruyor.

Böyle bir kitabı okurken ünlü adların listesini kendi rafımıza taşımak cazip geliyor. Bize kalırsa daha keyifli olanı, bağın nasıl kurulduğunu izlemek. Bir yazar bir kitabı sevmiş olabilir, ondan etkilenmiş olabilir, ondan doğrudan bir şey almış olabilir. Hangisinin hangi belgeyle gösterildiğine bakan okur, elinde bir tavsiye listesinden fazlasını buluyor.

Önce Başlangıç Sayfalarına Bakın

Kitabın çıkışını yayınevinin dışında da duyuranlar oldu, Gerçek Edebiyat’taki haber bunlardan biri. Şimdilik elimizde içindekiler, sunuş ve giriş sayfaları var. Yazar incelemelerinin nasıl derinleştiğini görmek için kitabın kendisine geçmek gerekecek.

Kendi okurluğunun nereden beslendiğini merak edenler, edebiyat araştırmalarına ilgi duyanlar, bir yazarı kitaplarıyla birlikte izlemek isteyenler için iyi bir başlangıç. Aşağıdaki önizleme ilk sayfaları açıyor. İçindekiler sayfasının en üstünde Şinasi’nin adı duruyor, hemen altında Nigâr Hanım’ınki. Hangi kitaplığın kapısını önce çalacağınız size kalmış.